مطالب

آبدانان
اسفند۲۷

قلعه پور اشرف

ر ضلع غربی قلعه پور اشرف در روستای شیخ مکان در شهرستان دره شهر قرار دارد. دارای پلان مربع شکل است و شامل اماکن تودرتو با سالن و دالانهای رخت کن، حوضچه های آب سرد و گرم، دستشویی و انبار سوخت می باشد.
مصالح ساخت آن هم شامل قلوه سنگهای نتراشیده و از گچ هم به عنوان ملات استفاده شده است و مربوط به دوران قاجاریه است.

تپه یا تل کوزه گران

تپه یا تل کوزه گران در حدود ۵/۵ کیلومتری تپه تیخان ( تیغن ) واقع شده و قدیمی تر و بزرگتر از تپه تیخان است. قدمت این تپه به اواخر هزاره سوم پیش از میلاد می رسد ، ولی طبقه اول این تپه به دوره ساسانی مربوط است . سفالهای رنگین و منقوشی از طبقه زیرین تپه بدست آمده است . نقش سفال ها ، بیشتر از نوع پرندگان و بز کوهی است .

قسمتی از طبقات پایین این تپه به گورستانی اختصاص داشته است که چند نوع گور در آن باقی مانده است . در بعضی از گورها استخوانهای مردگان را در کوزه ها ریخته و در مکانهای سفید کاری شده دفن کرده اند . در گورهای دیگر اسکلت هایی در یک قبر مشاهده شده که در کنار آنها ، تنورهای بسیار و خاکستر زیاد نیز وجود دارد . قبرهای سر تپه طبق آثار مکشوفه (کوزه های شکسته و گورهای موجود ) به دوره زرتشت تعلق دارند . گفته می شود احتمال دارد این محل یک کارگاه کوزه گری بوده و به همین دلیل به کوزه گران معروف شده است.

تپه تیه خان

تپه باستانی تیخان و یا تیغین در شمال شرق دره شهر و به فاصلة ۲ کیلومتری کرانه راست رودخانه سیمره ، در میان اراضی کشاورزی روستای جمشید آباد (جهاد آباد) واقع شده است .

سفال های به دست آمده در طبقه اول از نوع نخودی و آجری ساده اند . در کنار سفال ها ، نمونه هایی از تیغه های سنگ چخماق نیز یافت شده است . همچنین در میان این آثار مکشوف ، قطعات سنگ سه گوش به رنگ سبز نیز دیده می شود .

قلعه پور اشرف

در ضلع غربی قلعه پور اشرف در روستای شیخ مکان در شهرستان دره شهر قرار دارد. دارای پلان مربع شکل است و شامل اماکن تودرتو با سالن و دالانهای رخت کن، حوضچه های آب سرد و گرم، دستشویی و انبار سوخت می باشد.
مصالح ساخت آن هم شامل قلوه سنگهای نتراشیده و از گچ هم به عنوان ملات استفاده شده است و مربوط به دوران قاجاریه است.

تنگه بهرام چوبین

تنگ بهرام چوبین یکی از پدیده‌های زیبای شهرستان دره شهر می‌باشد که در ۸ کیلومتری مسیر دره شهر- پلدختر، در دل یکی از دره‌های باریک کبیرکوه قرار دارد. مورخان این مکان را شکارگاه ییلاقی و بنا به روایاتی، مخفیگاه یکی از سرداران معروف ایرانی به نام بهرام چوبین می‌دانند. وجود دیوارهای ساروجی و محکم این منطقه و وجود برج‌های متعدد دیده‌بانی، احتمال مخفیگاه بودن این مکان را بیشتر تأیید می‌کند تا شکارگاه بودن آن را.

در این مکان آثار تاریخی ارزشمندی از جمله قلعه‌های بزرگ، چهار آب انبار حجاری شده، پلکان سنگی و دیوارکشی ارتفاعات ورودی تنگ وجود دارند که متأسفانه به دلیل عدم توجه کافی در حال ویرانی می‌باشند.

بهرام مهران معروف به بهرام چوبین از قهرمانان ملی ایران در دوران ساسانیان است که در خانواده اشرافی مهران در ری به دنیا آمد. در دوران ساسانیان بهترین افسران ارتش ایران از خاندان مهران بوده‌اند. بهرام به علت بلندی قد و عضلانی بودن اندام، به چوبین (مانند چوب) معروف بود. وی از سوی شاهنشاه ایران؛ خسرو هرمز، فرمانروای چارک غربی بود (یک چهارم قلمروی ایران از ری تا مرز شمالی گرجستان و داغستان کنونی شامل ارمنستان، آذربایجان و کردستان). وی از میهن‌دوستان معروف ایرانی است که وفاداری خود را به اثبات رسانید. برخی از تاریخ‌نگاران بر این باورند که خاندان سامانیان که باعث احیای فرهنگ و زبان فارسی شدند، از نسل بهرام چوبین می‌باشند.

قلعه جهانگیر خان

قلعه جهانگیر آباد بنایی است متعلق به دوران پهلوی و والیان پشتکوه که توسط خوانین منطقه (میرهای هاشمی)در جنوب شهر تاریخی دره شهر و حاشیه روستای جهانگیر آباد ساخته شده است. بنا دارای پلان مربع مستطیل است.
مصالح بکار رفته در این قلعه قلوه سنگهای رودخانه ای و ملات گچ می باشد.این بنا بطور کلی دارای ۶ اتاق،۲ ایوان و یک راهرو و دو زیرزمین می باشد.

قلعه ارمو

در روستای ارمو دره شهر بخشی از یک بنا در محل قبرستان باستانی ارمو باقی مانده است که به نظر می رسد آثار یک قلعه باستانی باشد. از دیگر قلعه های شهرستان دره شهر می توان به قلعه کلم، قلعه تیغن، قلعه ماژین اشاره کرد.

آبشار دربند

آبشار دربند در فاصله ۳۸ کیلومتری غرب دره شهر واقع شده است. مسیر فرعی دسترسی به آن از جاده دره شهر به ایلام و از نزدیکی شهر کوچک بدره جدا می‌شود که ۴ کیلومتر طول دارد و در کنار آن لوله‌های انتقال آب از تصفیه‌خانه دربند جهت استفاده شرب اهالی منطقه کشیده شده است. دره زیبای دربند از طبیعتی غنی و بکر و حیات وحشی متنوع برخوردار است.

دره شهر

آبدانان
اسفند۲۶

امامزاده سیدصلاح الدین محمد(ع)

مقبره امامزاده سید صلاح‌الدین محمد در جنوب شرقی شهر آبدانان بر روی تپه‌ای در محل قبرستان عمومی شهر آبدانان واقع شده است. در این قبرستان سنگ قبرهای قدیمی دیده می‌شوند که دارای نقوشی همچون بزکوهی، تفنگ، شانه، مهر و تسبیح، قلیان، ابریق و … می‌باشند و قدمت آن‌ها تا حدود ۲۰۰ سال پیش می‌رسد.

بنای امامزاده سید صلاح‌الدین محمد به صورت مستطیل شکل ساخته شده و دارای گنبد دوپوش و مُضَرَّس (درچین) بیرونی و گنبد نیم‌کروی داخلی است. بدنه بنا از دو قسمت بدنه قدیمی و الحاقات جدید تشکیل شده است. بدنه قدیمی شامل اتاق ورودی و اتاق مقبره (گنبدخانه) است و قسمت الحاقی شامل یک شبستان که سه طرف بنا را در قسمت‌های غربی، شرقی و جنوبی احاطه کرده است و همچنین دو اتاق در گوشه‌های شمال شرقی و شمال غربی بنا و یک ایوان ورودی با دو رواق در طرفین آن در ضلع شمالی بنا می‌باشد. مصالح به کار برده شده در این بنا در قسمت‌های مختلف متفاوت است. در قسمت قدیمی بنا بدنه با قلوه سنگ و گنبد بیرونی آن با آجر و پوشش خارجی بنا از گچ بوده است. قسمت الحاقی بنا نیز از مصالح امروزی مانند آجر، ماسه، سیمان و آهن ساخته شده است.

دریاچه دوقلو سیاه گاوه

دریاچه دوقلوی سیاه گاو در نزدیکی شهرستان آبدانان در دامنه جنوبی کبیرکوه و در ۱۸۰ کیلومتری جنوب شهر ایلام قرار دارد

شهرستان آبدانان دارای آثار تاریخی و گردشگری متنوعی است. مهمترین پدیده گردشگری این شهرستان که در کشور نادر است دریاچه دوقلوی سیاه گاو است.

این دریاچه از نادرترین پدیده‌های طبیعی کشور است و همواره مورد توجه بسیاری از گردشگران بوده است. اطراف آن را دشتها و کوههای نسبتاً مرتفع فراگرفته و دارای جلوه‌های بهاری و پاییزی جذاب و دیدنی است.

ادامه مطلب

اسفند۲۳

نگ کافری در شمال شهر بدره در جاده ایلام به دره شهر قرار دارد. رودخانه ای در این تنگه جریان دارد که پس از عبور از آن در شمال تنگه به رودخانه سیمره می ریزد. آثاری از معماری صخره ای دوران پیش از تاریخ در این تنگه به چشم می خورد که نشان از قدمت و اهمیت تنگه دارد. جنگل های وسیع بلوط و گونه های جانوری مانند سنجاب ایران از دیگر جاذبه های این تنگ است. طول تنگه در حدود ۲ کیلومتر و ارتفاع آن از سطح دریا ۷۰۰ متر است. در یک کیلومتری ورودی تنگه برکه آب زمزم قرار گرفته است. هم چنین زیارتگاه جابر در این منطقه از دیگر نقاط گردشگری در منطقه به حساب می آید.

بهمن۲۹

تپه علی کش

تپه علی کش از تپه های قدیمی شهرستان دهلران استان ایلام است که قدمت آن به هزاره ۸ قبل از میلاد می رسد.تپه علی کش در جنوب غربی استان ایلام در شش کیلومتری بخش موسیان شهرستان دهلران در ‏میان ارضی کشاورزی و درنزدیکی رودمیمه قرار گرفته است.‏تپه علی کش بین سالهای ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۳ توسط فرانک هول و هیئت همراه کاوش گردید.

بر اساس شواهد به دست آمده به وسیله باستان شناسان و هم چنین آزمایش های فراوان (هول و کنت دی فلانری) در سال ۱۹۶۱ بر روی تپه های موسیان (تپه باستانی علی کش با وسعتی به قطر حدود ۱۳۵ متر که ضخامت لایه های باستانی آن به حدود هفت می رسد) و چغا سفید و دیگر مناطق باستانی این منطقه انجام گرفته، نشان گر این حقیقت است که انسان در فاصله میان۵۵۰۰ تا ۷۵۰۰ قبل از میلاد در این منطقه به اهلی کردن گاو و کشت دانه های گیاهی مانند عدس و ماش وکتان توفیق یافته است.در کاوش های این تپه سه دوره فرهنگی مشخص شده است و آنها را با نامهای دوره بزمرده ۷۵۰۰ تا ۶۷۵۰ ق.م،دوره علی کش ۶۷۵۰ تا ۶۰۰۰ ق.م و دوره محمد جعفر ‏‏۶۰۰۰ تا ۵۶۰۰ ق. م میشناسیم.ساکنان اولیه این محل را شبانانی تشکیل می دادند که در فصل مناسب سال از ارتفاعات لرستان برای برداشت محصولات نباتی خودرو، به گوشه شمالی دشت خوزستان (موسیان) سرازیر می شدند.این تازه واردان در خانه های تک اتاقی به سر می بردند که دیوارهای آن را سله می ساختند و پس از چرای احشام خود و برداشت غلات خود رو منطقه، هنگام آغاز فصل گرما به ارتفاعات لرستان مراجعت می کردند، به علت کاوشهای فراوانی که در ادوار مختلف در تپه های باستانی دشت موسیان انجام می شد و پیدا کردن اسکلت احشام اهلی خصوصاً بز در روی یکی از تپه های این منطقه بنام تپه ی بزمرده این دوره از تاریخ این منطقه را دوره بزمرده می نامند.با پایان یافتن دوره بزمرده و استقرار مردم در این مناطق و روی آوردن دامداران به کشت محصولات کشاورزی خصوصاً غلات و حبوبات و استقرار آنها در خانه های که از اتاقهای مختلف و حیاط تشکیل می شد دوره ی جدیدی شروع شد که به دروه علی کش معروف می باشد.در این دوره ساکنان این مناطق غذای خود را بر روی اجاق تهیه می کردند و برای درست کردن وسایل مورد نیاز خود از سنگ و چوب استفاده می شده است. اینان مردمانی بودند که اموات خود را در زیر کف منازل خود همراه با وسایل شخصی آنها دفن می کردند.دوره سوم دوره محمد جعفر است که با روی آوردن بیشتر ساکنان به کشاورزی و دامداری و استقرا در روستاها و ایجاد بافت روستایی و درست کردن منازل خود با چینه و خشت خام، خشتها مکعب مستطیلی و کوچک است و بعضی از دیوارها با ماده سفید رنگی همچون گچ، اندود شده است. واحدهای ساختمانی دارای اطاقهای کوچک وانبارهایی در طبقه زیرین می باشند و سیلوهای مدوّر برای ذخیره آذوقه در آنها تعبیه شده است. پوشش سقف اطاقها احتمالاً با حصیر و یا تیرهای چوبی بوده که با گذشت زمان از میان رفته و اثری از آنها باقی نمانده است. مردم این دوره به ساخت سفال و وسایل سفالی روی آوردند.فرج فاضلی کارشناس ارشد باستان شناسی در خصوص این تپه گفت: تپه علی کش که به ‏دوران (آغاز تولید غذا و استقرار در روستاها) متعلق است که بنا به کاوش فرنک هول ساکنان ‏علی کش اقدام به کشت دو نوع غله، یکی گندم درشت و دیگری جو کرده اند.‏وی بیان داشت: بررسی ها نشان می دهد شروع کشاورزی در خاورمیانه از تپه علی کش ‏شهرستان دهلران بوده چون این قدیمی ترین تاریخی است که در آن به کشت و اهلی کردن ‏دانه های گیاهی اشاره شده است.‏ سالها ب هیچگونه کار پژوهشی بر روی این اثر پیش از تاریخ به انجام نرسید. در سال ۱۳۷۹ توسط آقای بیان پیرانی این اثر تاریخی مجددا مستند سازی و در فهرستد آثار ملی کشور به ثبت رسید. در سال ۱۳۸۸ کار گنانه زنی جهت تعیین عرصه و حریم اثر و آزاد سازی این اثر بسیار مهم توسط باستانشناسان استان ایلام آقایان بیان پیرانی و عبدالمالک شنبه زاده به مدت یک ماه به انجام رسید. و حریم اثر مصوب و ضمن خرید اراضی واقع در عرصه اثر در مالکیت میراث فرهنگی قرار گرفت و منجر به صدور سند گردید. در سال ۱۳۸۹ کتاب علی کش که نتیجه مطالعات قبلی و جدید بود، با نگاهی اختصاصی به این اثر توسط آقایان بیان پیرانی و شنبه زاده و توسط اداره کل میراث فرهنگی استان چاپ و منتشر گردید. چاپ دوم این کتاب در سال ۱۳۹۰ منتشر شد.این اثر در تاریخ ۳ آبان ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آب گرم

چشمه آبگرم دهلران در فاصله ۳ کیلومتری شهر دهلران در دامنه کوه سیاه کوه و در نزدیکی غار خفاش واقع شده است. این چشمه آبگرم دارای چشمه‌های بهداشتی آبگرم و استخرهای لجن درمانی می‌باشد. دمای آب این چشمه حدود ۵۰ درجه سانتی‌گراد است و از اهمیت درمانی خاصی برخوردار است ولی به این دلیل که از آن به شدت گاز سولفورو متصاعد می‌شود و گوگرد زیادی در منطقه وجود دارد، برای کسانی که دچار ناراحتی‌های قلبی می‌باشند مناسب نیست. اهالی این منطقه جهت حمام و مصارف کشاورزی از آب این چشمه استفاده می‌کنند. آبگرم دهلران برای درمان زخم‌های بدن، شکستگی استخوان، بیماری‌های پوستی، کوفتگی ماهیچه‌ها و گرفتگی بدن مناسب است.

امامزاده علی اکبر ع

امامزاده سیداکبر در ۱۰ کیلومتری دهلران قرار دارد. مردم محل بر این باورند که وی پسر امام موسی کاظم (ع) است که به همراه حضرت معصومه به منظور دیدار امام رضا (ع) از عراق به ایران آمده و در دهلران در اثر بیماری فوت کرده و در این محل دفن شده است.

دهلران